Zmiany w prawie autorskim od 1 sierpnia 2015 r.

Z dniem 1 sierpnia 2015 r. wchodzą w życie zmiany do ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przyjęte zmiany stanowią implementację do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/77/UE z dnia 27 września 2011 r. dotyczącej zmiany dyrektywy 2006/116/WE w sprawie czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych. Celem przyjętych zmian jest ujednolicenie sposobu obliczania czasu ochrony autorskich praw majątkowych do utworu muzycznego ze słowami oraz wydłużenie czasu ochrony praw pokrewnych (praw do artystycznych wykonań i fonogramów).

Kogo dotyczą wprowadzane zmiany?

Zmiany poprawią ochronę prawną zarówno twórców, podmiotów autorskich praw majątkowych oraz artystów wykonawców.

Co przynoszą nowe regulacje?

Wchodzące w życie z dniem 1 sierpnia 2015 r. zmiany określają nowy sposób obliczania autorskich praw majątkowych do utworów słowno – muzycznych. Dotychczasowy 70 letni okres, po którym wygasają autorskie prawa majątkowe dla utworów o takim charakterze będzie liczony od śmierci później zmarłej z wymienionych osób: autora utworu słownego albo kompozytora utworu muzycznego. Dla stosowanej tej zasady ustawa wymaga jednak by utwór słowny i utwór muzyczny zostały stworzone specjalnie dla danego utworu słowno-muzycznego. Zasadzie tej nie będą zatem podlegały np. remiksy piosenek.

Co poza tym?

Nowe przepisy wydłużą także okres z upływem, którego wygasa  prawo artysty wykonawcy do korzystania z artystycznego wykonania i rozporządzania prawami do niego oraz prawo do wynagrodzenia za korzystanie z artystycznego wykonania lub za rozporządzanie prawami do takiego wykonania. Dotychczasowa zasada, zgodnie z treścią której ww. prawa wygasają z upływem pięćdziesięciu lat od chwili, w której ustalono artystyczne wykonanie, zostaje zastąpione zasadą, zgodnie z którą ww. okres liczy się od roku wykonania artystycznego wykonania. Nowe przepisy wskazują ponadto, iż jeżeli ww. okresie pięćdziesięciu lat nastąpiła publikacja lub inne rozpowszechnienie artystycznego wykonania utrwalonego w inny sposób niż na fonogramie, okres ochrony liczy się od tego zdarzenia, a gdy miały miejsce obydwa – od tego z nich, które miało miejsce wcześniej.

Dodatkowo jednak nowe przepisy przewidują dłuższy okres ochronny dla artystycznych wykonań, które utrwalone zostały na fonogramie. Jeśli bowiem w pięćdziesięcioletnim okresie ochrony artystycznych wykonań nastąpiła publikacja lub inne rozpowszechnienie artystycznego wykonania utrwalonego na fonogramie, prawo do artystycznych wykonań wygasa z upływem siedemdziesięciu lat od tego zdarzenia, a gdy miały miejsce obydwa – od tego z nich, które miało miejsce wcześniej.

Nowe przepisy wprowadzają podobną konstrukcję obliczania okresu ochronnego także dla praw producentów wideogramów oraz fonogramów. Jeśli bowiem w pięćdziesięcioletnim okresie ochronnym liczonym od dnia sporządzenia fonogramu lub wideogramu doszło do jego opublikowania, prawo ochronne przedłuża się do okresu siedemdziesięciu lat liczonych od roku następującego po roku, w którym doszło do opublikowania fonogramu. W myśl nowych przepisów, jeśli w podstawowym okresie ochronnym nie doszło do opublikowania fonogramu, lecz ten został rozpowszechniony w inny sposób, okres ochronny również ulega przedłużeniu do siedemdziesięciu lat liczonych od roku następującego po roku, w którym doszło do rozpowszechnienia tego fonogramu.

Całkowitą nowością w prawie autorskim są wprowadzone do ustawy przepisy art. 95(2) – 95(4). Przepisy te przyznają dodatkowe uprawnienia artystom wykonawcom oraz ich spadkobiercom, które zapewnić mają aktywność producentów na rynku wydawniczym, co przyczyniać ma się do zaspokajania zapotrzebowania odbiorców na fonogramy, do których przysługują im prawa. Jeśli bowiem po upływie pięćdziesięciu lat od publikacji fonogramu albo jego rozpowszechnienia w inny sposób, producent fonogramu nie wprowadza do obrotu wystarczającej liczby egzemplarzy fonogramu, która, biorąc pod uwagę jego charakter, zaspokajałaby racjonalne potrzeby odbiorców, lub nie udostępnia go publicznie w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, artysta wykonawca albo jego spadkobierca może wypowiedzieć umowę, na mocy której prawa do artystycznego wykonania zostały przeniesione w tym zakresie na producenta fonogramu, albo umowę, na mocy której producentowi fonogramu udzielona została w tym zakresie licencja wyłączna na korzystanie z artystycznego wykonania. Takie wypowiedzenie umowy staje się skuteczne, jeżeli producent fonogramu w terminie roku od dnia doręczenia mu oświadczenia przez artystę wykonawcę albo jego spadkobiercę o wypowiedzeniu umowy, nie rozpocznie korzystania z fonogramu w żaden ze sposobów, o których mowa powyżej. Jeżeli fonogram zawiera utrwalenie wykonań kilku artystów wykonawców, prawo do wypowiedzenia umowy, przysługuje każdemu z nich. W przypadku skutecznego wypowiedzenia umów zawartych w odniesieniu do wszystkich artystycznych wykonań utrwalonych na fonogramie, prawo producenta tego fonogramu, wygasa. Co istotne rawo do wypowiedzenia umowy, opisane powyżej nie podlega zrzeczeniu się ani zbyciu.

Kolejnym nowym uprawnieniem artysty wykonawcy jest prawo do corocznego dodatkowego wynagrodzenia od producenta fonogramu za każdy rok następujący po upływie pięćdziesięciu lat po roku publikacji fonogramu albo jego rozpowszechnienia w inny sposób. Prawo to przysługuje jednak artystom tylko w przypadku, w którym przeniesienie praw do artystycznego wykonania na producenta fonogramu albo udzielenie mu licencji wyłącznej na korzystanie z artystycznego wykonania nastąpiło za jednorazowym wynagrodzeniem.

Wprowadzone przepisy zdecydowanie wzmacniają zatem pozycję artystów wykonawców, wydłużając  okres ochronny dla prawa do artystycznych wykonań.  Zmienione przepisy stosuje się do artystycznych wykonań i fonogramów, które w dniu 1 listopada 2013 r. podlegały ochronie na podstawie przepisów dotychczasowych, oraz do artystycznych wykonań i fonogramów powstałych po tym dniu.

Prześlij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *